Z-GRUBO-WANIE, czyli kadra moim okiem #1 - listopadowe zgrupowanie reprezentacji

            No to chyba mamy problem...

            Jako długoletni widz i fan piłki nożnej, a także, co wydaje się dość oczywiste, kibic reprezentacji Polski, nie mogłem do ostatnich spotkań Biało-Czerwonych podejść bez emocji. Niepokoi mnie fakt, że były to emocje w większości negatywne. Spróbowałem więc - jak wspomniałem we wstępie - całą siłą woli wyzbyć się poglądów sugerowanych osobistymi sympatiami czy antypatiami, a także tych, które podsuwałaby mi moja wizja piłki nożnej w wymiarze strategicznym. Skupiając się jedynie na tym, co otrzymałem tu i teraz, na pewnym piłkarskim pomyśle selekcjonera Jerzego Brzęczka na naszą kadrę, nie starałem się podejść do tematu obiektywnie (bo to, jako dla człowieka posiadającego własne zdanie i opinie, jest niemożliwe), a z pewną dozą dystansu – poczuć się przez chwilę nie jak kibic reprezentacji Polski, a jako pasjonat danej dyscypliny sportowej. I szczerze przyznam, że wnioski płynące z tego podejścia zdają się być jeszcze bardziej dołujące, niż z tego emocjonalnego.

Zdecydowanie bliżej mi do pewnej umownej formy obiektywizmu w meczu snookera Selby – Trump, niż przy starciu reprezentacji czy, dajmy na to, Bayernu z Atletico w Lidze Mistrzów, spróbowałem więc podejść do tego snookerowo – skupiając się zarówno na pojedynczych zagraniach konkretnych zawodników, jak i ich przełożeniu na całość spotkania. Oto synteza przemyśleń, refleksji i spostrzeżeń sprzed telewizora. Najpewniej nie udało mi się odłożyć na bok całego bagażu (dość silnych i skrajnych, swoją drogą) emocji, jednak jako Polakowi zafascynowanemu futbolem, jest mi o to zwyczajnie trudno.

Pomysł

Zacznę może od wspomnianego wyżej pomysłu na grę reprezentacji. Wiele osób mówi, że nie widzą w niej żadnego stylu, żadnej taktyki, jednym słowem – tego pomysłu nie ma. Ale jeśli przyjrzeć się temu głębiej, to można dojść do wniosków co najmniej ciekawych. Otóż ja ten pomysł w pewien pokrętny sposób widziałem. Ba! Nawet niejeden. Problem polega na tym, że żaden z nich najprawdopodobniej nie był pomysłem selekcjonera.

 Widziałem tam dziesięć różnych pomysłów (wykluczam bramkarza, który w polu niewiele ma do gadania, gdy nie nazywa się Manuel Neuer) autorstwa dziesięciu różnych ludzi. Bo powiedzcie tak szczerze – czy zakończony bramką rajd Jóźwiaka w meczu z Holandią albo zejścia w pole karne Przemka Płachety (pozwalam sobie na drobną zażyłość zdrabniając imiona, ale każdy zdrabnia naszych kadrowiczów, a ja nie czuję się gorszy) wydają się być pomysłem sztabu szkoleniowego? Czy skutkiem wskazówek Jerzego Brzęczka były bandyckie wręcz wejścia Góralskiego w nogi biednych Włochów? Czy to selekcjoner wpadł na pomysł, by Krychowiak zademonstrował w polu karnym podwórkowy wrestling, z czego chwilę później chętnie skorzystał Jorginho? Szczerze – wątpię.

Problemem selekcjonera nie jest moim zdaniem brak pomysłu, taktyki, stylu. Mam świadomość, że warsztatu to on za dużego nie ma, a jego Wisła Płock ani przez moment nie nawiązała do tiki-taki czy choćby catenaccio. W tym przypadku problem może jednak leżeć nieco głębiej, w zarządzaniu szatnią i podejściu, być może psychice, samego Brzęczka. Moim zdaniem jest po prostu za miękki. Brak mu charyzmy i zdolności przekonywania do siebie. Osobiście może być miłym gościem, w końcu sam wnosi walizki w hotelu i bardzo kocha swoją Mamę. To wszystko bardzo dobrze o nim świadczy, oczywiście, więcej takich ludzi. Z tym, że tak, jak na boisku nie ma pozycji fajny chłopak, tak przy linii bocznej nie ma miejsca dla miłego gościa. Gdy przychodzi do dowodzenia grupą pełnych testosteronu i pewnych swego gości, trzeba pokazać twardą rękę. Narzucić swoje rozwiązania, nie bać się uderzyć pięścią w stół, odstawić na pewien czas kogoś, kto sieje ferment czy nie prezentuje tego, czego się od niego oczekuje.

Odnoszę wrażenie, że trener nie jest w stanie przekonać piłkarzy do swojego pomysłu, więc ci realizują swoje, często rozbieżne. O ile takie podejście mogło skutkować we wspomnianej już Wiśle Płock czy Lechii Gdańsk (gdzie, z całym szacunkiem, próżno szukać graczy pokroju choćby Bednarka, o Lewandowskim nie mówiąc), tak w reprezentacji jest o to niezwykle trudno. W końcu zjeżdżają się tam gracze z całego świata, ludzie odnoszący sukcesy w swoich klubach. A nie oszukujmy się – nasz selekcjoner nie posiada na tyle bogatego CV, by móc nim imponować zwycięzcy Ligi Mistrzów, Serie A czy choćby graczom klubów z dołu tabeli najlepszej ligi na świecie.

Drużyna

Skoro już zacząłem o zawodnikach, trzeba pociągnąć ten temat. W końcu to oni tworzą (dobra – mają tworzyć) drużynę. Oni wychodzą na boisko i są w dużej mierze odpowiedzialni za efekt końcowy tego, nad czym poza nimi pracował cały sztab szkoleniowy. I jaki efekt otrzymaliśmy podczas ostatniego zgrupowania? Mizerny? Fatalny? Tragiczny? To emocjonalne epitety, które postaram się odrzucić. Moim zdaniem otrzymaliśmy efekt dokładnie taki, jaki zamierzali osiągnąć zawodnicy. Po raz kolejny – zawodnicy, nie trener.

Nikt nie lubi przegrywać. Wątpię, że Lewandowski, Klich, Krychowiak czy Glik odczuwali przyjemność, gdy Holendrzy pakowali nam pierwszą, a potem drugą bramkę lub gdy Włosi wzięli całą drużynę na czele z Wojtkiem Szczęsnym w wysokie obroty. Ale co w momencie, gdy porażka jest jedyną drogą do osiągnięcia wyższych, długoterminowych celów? Brzmi to kuriozalnie, wiem. Chyba, że spojrzymy na to z perspektywy samych zawodników.

To, co dzieje się w szatni, zawsze jest tajemnicą. Nie ma w tym nic złego, tak właśnie powinno być. Mediom i kibicom sprzedawane są frazesy, a męskie słowa padają za zamkniętymi drzwiami. Ostatnio jednak widzimy pewne zaburzenie tej sytuacji. Coś nienaturalnego. Kapitan kadry wychodzi do wywiadu i na pytanie o taktykę milczy z ironicznym uśmieszkiem. Czy miał rację? Tego nie wiemy, bo nawet jeśli jakaś odgórnie zaproponowana taktyka była, to nikt nie próbował jej realizować. Czy powinien tak się zachować? Oczywiście, że nie. Żaden z zawodników nie powinien się tak zachowywać, a zwłaszcza kapitan.

Tuż po meczu z Włochami, w stanie emocjonalnego wzburzenia, można było pomyśleć Ha, dobrze mu tak! Teraz wszyscy widzą, że nikt Brzęczka nie lubi! No tak, już wszyscy widzą. I tak kompletnie nie powinno być. Rozumiem, że w zawodnikach mogła narastać frustracja, ale tej frustracji nie wynosi się poza kadrę. Między sobą lub w relacjach z trenerem nawet klątwy mogą lecieć, o ile w konsekwencji przyniesie to oczyszczenie atmosfery i dojście do porozumienia. Wywlekanie problemów na wierzch odbieram albo jako bezsilność zawodników wobec selekcjonera albo medialną grę mającą na celu jego zwolnienie. Ale o zwolnieniu nie mają prawa decydować piłkarze.

Tym większy niesmak wobec nich czuję (tu już trochę emocjonalnie), gdy pomyślę, że mogli grać tak słabo, by selekcjonera zwolnić. Nie byłby to pierwszy taki przypadek w dziejach futbolu, historia zna ich setki, może i tysiące. Ale nawet jeśli się z nim nie zgadzają, jest to powód do zasmucania milionów Polaków? Czy nerwy wszystkich kibiców są ceną, którą warto zapłacić za swoje widzi mi się?

I żeby było jasne – nie usprawiedliwiam tu Brzęczka. Jest mocno średnim trenerem, który nie powinien prowadzić reprezentacji, a za rządów którego ta zanotowała spory regres względem czasów Nawałki (który też idealny nie był). Jak wspominałem, jest pozbawiony charyzmy, a jego warsztat jest dość ograniczony. Jego kadrowicze osiągają w ciągu sezonu więcej, niż on przez pół kariery piłkarskiej. Z tym, że nie daje im to prawa do bicia w niego publicznie. Nie usprawiedliwia takich zachowań. Bądź co bądź – to ich szef.

Podsumowując – tam nie ma drużyny. Są jednostki, każda ze swoim ego. Teraz więc pogadamy o jednostkach...

Zawodnicy

Tak naprawdę nie sposób znaleźć wśród kadrowiczów piłkarzy z pola, co do których nie mielibyśmy zastrzeżeń. Każdy coś tam zawalił, każdemu w pewnym momencie powinęła się noga. Wielu zagrało zdecydowanie poniżej swoich możliwości i oczekiwań względem nich. Przeważnie nie znajdujemy żadnego usprawiedliwienia dla piłkarskiej nieporadności. Jak już krytykujemy, to z góry na dół, często zapominając o błyskotliwych zachowaniach czy kreatywnych rozwiązaniach. Czy słusznie?

Cóż, taka krytyka jednym podcina skrzydła, innych dodatkowo motywuje. Pamiętacie kompletnie bezbarwny (no, może w odcieniach szarzyzny) mecz Jóźwiaka z Włochami? Trochę mu się po tym oberwało, więc z Oranje poszedł skrzydłem w stylu Garetha Bale’a i w jego stylu tę indywidualną akcję wykończył. Czy zadziałał autorski pomysł, rady selekcjonera, czy może nabuzowała go wszechobecna krytyka? Ciężko stwierdzić. Mimo wszystkich jego potknięć, uznałbym go za jednego z najlepszych piłkarzy minionego zgrupowania. Było po nim widać choćby minimalne chęci do gry w piłkę, a nie tylko do jej kopania.

Bo takim kopaniem zajmował się niewątpliwie jego kolega zza pleców. Arek Reca wypadł tragicznie. Dawał sobą kręcić jak karuzelą w wesołym miasteczku. Przegrywał pojedynki. Z czysto statystycznego punktu widzenia – dał ciała na całej linii. Można śmiało zakładać, że w klubie z Bergamo, wbrew nadziejom, nie pogra, mało tego – jeśli nadal będzie notował takie występy, to Crotone może okazać się jego ostatnią przygodą z piłką na najwyższym poziomie. Wyjście z tak zagubionym zawodnikiem na Hiszpanów, na których prawej stronie szaleje (dosłownie – hat-trick z Niemcami) Torres to samobójstwo.

Podobnie jest ze środkiem pola. Przyznaję, Krychowiak był świetnym piłkarzem. Opanowanym i skutecznym, grającym rozważnie, ale niekiedy nieszablonowo. Problem polega w czasie przeszłym. Obecnie to cień dawnego gracza Sevilli. Może w Moskwie zaskakuje bramkarzy z dystansu i jest wybierany piłkarzem kolejki, ale dla reprezentacji jest balastem. I to balastem powodującym nieraz większe straty po własnej stronie, niż przeciwnika. To w końcu on popisał się zapaśniczym chwytem na Belottim, co dało Włochom pierwszą bramkę z rzutu karnego. A później... Później było już tylko gorzej. Dodatkowo w obu meczach zarobił po żółtej kartce. Dziwnie ogląda się mecze, w których młody Kuba Moder uczy Krychowiaka grać w piłkę, choć z założenia powinno być odwrotnie. Bo Moder, mimo że nieco spuścił z tonu, w piłkę grać potrafi i niewątpliwie będzie ważnym elementem tej reprezentacji.

Wracając jeszcze do linii obrony, tu proponuję pomysł dość kontrowersyjny – podziękować Kamilowi Glikowi za grę w reprezentacji. Wiem, że ma on spore grono zwolenników i jest nadal uważany za jednego z lepszych w tej kadrze, jednak metryki się nie oszuka. Kamil młodszy już nie będzie, a przecież duet młodych Walukiewicz – Bochniewicz musi się ogrywać także w kadrze. Z tego też powodu, na przyszłym zgrupowaniu dałbym odpocząć także Bednarkowi, który w poprzednich dwóch spotkaniach zaprezentował się fatalnie.

A jeśli rozważamy metryki, to powoli zbliża się też czas Grosickiego. On również ma w Polsce wielu fanów, ale patrząc nieco z dystansu, nie prezentuje on już tej klasy, którą prezentował choćby na poprzednim Euro. Z racji skuteczności i przydatności drużynie (a raczej ich braku), na jakiś czas odsunąłbym też Arkadiusza Milika, Piotra Zielińskiego i Krzysztofa Piątka. Zwłaszcza tego pierwszego, który co najmniej do stycznia nie ma już perspektyw na granie.

Skoro przyczepiłem się wieku Glika i Grosickiego, to może – idąc tym tokiem rozumowania – Lewandowski także powinien zejść z reprezentacyjnej sceny? Zwłaszcza, że wcześniej już nieco oberwało mu się za ten niefortunny wywiad. No ale bądźmy poważni – Glik gra w beniaminku Serie A, Grosicki ma problem z przebiciem się w beniaminku Premier League. Lewandowski jest przez wielu uważany za obecnie najlepszego piłkarza na świecie. Na jego odsunięcie nas mimo wszystko nie stać.

Kilka słów zakończenia

Dno. Tak określiłbym ostatnie występy reprezentacji Polski. Kto jest winny? Moim zdaniem wszyscy po trochu. Również wielu ekspertów broniących trenera i drużyny, bo przecież są wyniki. Teraz są, bo przyszło nam do gry z Izraelem, Macedonią Północną czy Łotwą. Na Euro czekają na nas Hiszpanie, Szwedzi i ciągle rosnący w siłę Słowacy. Gdy oni rosną, my słabniemy. Każdy punkt będzie na tym turnieju sukcesem.

Na zmianę trenera przed Euro jest już za późno. Prezes Boniek przegapił ten moment jakieś pół roku, może rok temu. Musimy na Euro pojechać z tym trenerem i z tymi zawodnikami. Z drużyną, wobec której coraz więcej osób traci wszelkie oczekiwania. Ja także. Dla mnie każdy inny wynik, niż kompromitacja będzie sukcesem.

Na szczęście wróciły już ligi i oczy jakoś mniej bolą.

PS